rijkswegen

Van 7 januari tot en met 18 februari 2010 leggen de Minister van Verkeer en Waterstaat en de Minister van VROM de startnotitie Planstudie A1 Apeldoorn-zuid – knooppunt Beekbergen ter inzage. Op 18 januari is er in De Stolp een inloopavond. Inwoners van de gemeente Apeldoorn en andere belanghebbenden kunnen gedurende deze periode hun zienswijze geven op de startnotitie. De startnotitie is het begin van een planstudie. Rijkswaterstaat gaat in de planstudie oplossingsrichtingen onderzoeken om de bereikbaarheid van de regio en de doorstroming op het genoemde traject op relatief korte termijn (vanaf 2013) te verbeteren. In de startnotitie staat welke oplossingsrichtingen worden meegenomen en hoe de effecten daarvan worden onderzocht.

Knelpunten

Maatregelen om de doorstroming te verbeteren zijn nodig, omdat het traject A1 Apeldoorn-zuid – knooppunt Beekbergen te maken heeft met drie knelpunten:

• Vermenging van in- en uitvoegend verkeer tussen aansluiting Apeldoorn-zuid en knooppunt Beekbergen en vice versa. Dit probleem wordt versterkt door colonnevorming van het vrachtverkeer.
• De beperkte capaciteit op de verbindingsweg Deventer–Arnhem in het knooppunt Beekbergen.
• Conflicterende verkeersstromen in knooppunt Beekbergen.

Voorkeursmaatregelen

De planstudie onderzoekt de volgende voorkeursmaatregelen om de knelpunten op te lossen:

• Tussen aansluiting Apeldoorn-zuid en knooppunt Beekbergen in beide richtingen aanleggen van weefvakken. Het verkeer op de A50 vanuit de richtingen Zwolle en Arnhem dat naar aansluiting Apeldoorn-zuid wil, hoeft dan niet meer in te voegen op de A1. Hetzelfde geldt voor het verkeer vanuit Apeldoorn-zuid richtingen Arnhem en Zwolle.
• Aanpassen van knooppunt Beekbergen. Rijkswaterstaat wil kijken of het mogelijk is om vanaf de A1 vanuit de richting Deventer naar de A50 richting Arnhem een nieuwe verbindingsbrug met twee rijstroken te realiseren. De huidige, korte weefvakken voor deze verkeersstroom zijn dan niet meer nodig.

De maatregelen leveren een forse verbetering in ieder geval tot 2020 ten opzichte van de huidige situatie.

Start procedure

Voordat er begonnen kan worden met de daadwerkelijke uitvoering van de maatregelen, wordt een Tracéwet-procedure gevolgd. Tijdens deze procedure is inspraak mogelijk. De eerste stap in de procedure is de publicatie van de startnotitie. De startnotitie beschrijft de achtergronden, uitgangspunten en doelen van het project, de oplossingsrichtingen (mogelijke maatregelen) en onderzoeksmethoden. Daarnaast wordt er in de startnotitie beschreven welke zaken in het milieueffectrapport (MER) worden onderzocht.

Inloopavond

Op maandag 18 januari kunnen inwoners van de gemeente Apeldoorn en andere belangstellenden voor meer informatie over het project terecht in wijkcentrum De Stolp, Violierenplein 101 te Apeldoorn. Rijkswaterstaat organiseert dan van 19.00 tot 21.00 uur een inloopavond. De avond heeft geen vast programma. Iedereen is welkom om voor informatie binnen te lopen. Tijdens de inloopavond zijn medewerkers van Rijkswaterstaat aanwezig om vragen te beantwoorden. Daarnaast kunt u tijdens de bijeenkomst uw mondelinge reactie op de startnotitie geven bij een notulist.

Inspraak

Iedereen heeft de gelegenheid te reageren op de startnotitie, waarin de opzet en inhoud van de studie A1 Apeldoorn-zuid - Beekbergen is beschreven. Daarbij gaat het om de volgende vragen: Wat moet volgens u worden onderzocht om zicht te krijgen op de beste oplossing van het bestaande probleem? Worden bij de studie dingen over het hoofd gezien? Wat mag beslist niet worden vergeten in het onderzoek? Heeft u misschien een andere oplossing in gedachten, die nog niet in de startnotitie staat?

Reageren op de startnotitie is op verschillende manier mogelijk: mondeling tijdens de informatieavond bij een notulist, schriftelijk bij het Centrum voor Publieksparticipatie (CCP) of digitaal via de internetsite van het Centrum voor Publieksparticipatie, www.ccp.nl. Dit kan van 7 januari tot en met 18 februari 2010. De startnotitie is vanaf 7 januari op verschillende plekken in te zien (onder andere in het gemeentehuis van Apeldoorn) en te downloaden via www.rijkswaterstaat.nl/A1.

De Wijkraad De Maten is aanhoudend actief met het verkrijgen van groen licht voor een geluidsscherm langs de A1. Binnenkort zal deze website dan ook uitgebreid berichten over de (recente) ontwikkelingen, waarbij u inzage krijgt in diverse documenten.

Het dossier rond dit geluidsscherm is gecompliceerd. De vraag, "Waarom staat er nog steeds geen geluidsscherm langs de A1, hebben we daar geen recht op?" is niet in één zin te beantwoorden. Een groot aantal factoren hebben daarbij een rol gespeeld.

De wijk De Maten is gelegen op het punt waar de nationale noord-zuid-as (A50) en oost-west-as (A1) elkaar kruisen. Het zou daarom niet meer dan logisch zijn dat de haast 30.000 inwoners van deze wijk beschermd worden tegen geluidsoverlast en schadelijke stoffen zoals fijnstof. Al jaren proberen gemeente Apeldoorn, de Wijkraad De Maten en drie buurtraden te zorgen dat hierin wordt voorzien. Dit is niet zonder succes, want inmiddels staat er een geluidsscherm langs de A50, en heeft de gemeente met het oog op het toekomstige geluidsscherm langs de A1 geld bijgelegd om de geluidswering door te trekken als aarden geluidswal tot voorbij verkeersknooppunt Beekbergen.

Het overigens is nooit een kwestie geweest van óf er langs de A1 een geluidsscherm wordt geplaatst, maar wannéér. De Maten is de enige wijk in heel Nederland die gelegen is langs een hoofdsnelweg en nog geen geluidswering heeft! Dus logischerwijs heeft de wijk er het volste recht op.

De oorzaak dat er eerder geen scherm geplaatst kon worden is omdat de bewonersdichtheid langs de snelweg te laag is. Dit klinkt onwaarschijnlijk, omdat De Maten juist een erg hoge bewonersdichtheid per vierkante kilometer heeft. Maar het probleem is dat de gebieden vlak langs de A1, de volkstuinen van de EAV en het Sportpark De Maten, met een bewonersdichtheid van nul, in die telling het meest bepalend zijn, en bovendien het gemiddelde inwoneraantal flink doen kelderen.

Een tweede knelpunt was de regel dat een geluidswal of -scherm alleen aangelegd kon worden bij ingrijpende wegwerkzaamheden. Gelukkig is deze regel enkele jaren terug geschrapt, en daarom werd er in 2002 een subsidieaanvraag ingediend bij het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM). Dit ministerie heeft onder meer als taak om geluidshinder aan banden te leggen. De aanvraag klom gestaag op de prioriteitenlijst en de vooruitzichten waren dat in 2005 begonnen kon worden met de aanleg. De aanvraag bereikte de vijfde plek, maar toen ging het mis. Naast wegverkeerslawaai telde VROM plotseling ook het totaal onvergelijkbare railverkeerslawaai mee, en zodoende maakte de aanvraag een duikeling naar plek 22; een grote tegenslag!

De aanleg van een geluidswal of -scherm is bijzonder prijzig. Een snelle berekening komt uit op ruwweg 2000 euro per meter, en met een scherm van 1500 tot 2000 meter bedragen de kosten dus ergens tussen de 3 en 4 miljoen euro; meer dan dat er aan de héle beheervisie in De Maten is uitgegeven. Een subsidie van het Ministerie van VROM is daarom onmisbaar, maar ook zij hadden de laatste jaren door overheidsbezuinigingen minder te besteden en konden ons een subsidie dus niet zomaar verstrekken.

Begin dit jaar zorgde Pieter van Geel, Staatssecretaris van VROM, voor een omslag in het voordeel van De Maten, toen hij in een brief aan de wijkraad schreef: "U hebt aangegeven te onderzoeken of het schermproject gecombineerd kan worden met projecten op het gebied van duurzame energie en luchtkwaliteit. Indien u aannemelijk kan maken, dat het project wordt gecombineerd met andere werken aan de weg zou dit kunnen leiden tot een hogere prioriteit." Gedreven door deze uitspraak zijn er dit jaar vanuit de wijkraad veel ontwikkelingen geweest waarover wij u op een later moment zullen berichten.

Het ministerie van VROM heeft de door de gemeente aangevraagde subsidie voor een geluidsscherm bij De Maten toegezegd. Een sobere combinatie van een aarden geluidswal en een betonnen geluidsscherm met enige begroeiing, te bouwen tussen de Woudhuizermark en de Kaartenmakershoeve, wordt hiermee mogelijk.

De bijdrage van de rijksoverheid is voldoende voor een geluidsscherm met een totale lengte van 1086 meter. Voor de ontbrekende 300 meter tot aan het klaverblad zorgt de gemeente voor financiële dekking, zodat ook de bewoners van de omgeving Kaartenmakershoeve/Brugwachtershoeve beter beschut zijn tegen het geluidsoverlast.

De Verwachting is dat de bouw van de geluidswal in 2005 plaatsvindt. Langs de A1 komt geen geluidsscherm. De geluidsoverlast in dit deel van de Maten zou daarvoor te beperkt zijn.

De dienst MMO (Milieu, Mobiliteit en Openbare ruimte) van de Gemeente Apeldoorn is druk bezig met een voorbereidend onderzoek naar het plaatsen van een geluidscherm langs de A-50. In een korte beschouwing onder "lees verder" worden de ontwikkelingen van de afgelopen tijd en de standpunten van de gemeente, het Ministerie van VROM en de Wijkraad De Maten verduidelijkt.

Gemeente overlegt met ministerie en anderen over ontwerp en financiering.

Het verkeer op de rijkswegen A1 en de A50 neemt steeds meer toe en daarmee ook de geluidsoverlast in de woonwijken grenzend aan de rijkswegen. Rijkswaterstaat en gemeente Apeldoorn onderkennen het probleem en zetten zich in voor maatregelen om deze geluidsoverlast tegen te gaan. Hiervoor heeft Rijkswaterstaat de A1 voorzien van geluidsarm asfalt, het zogenaamde ZOAB. Dit jaar hopen zij de A50 ook te kunnen voorzien van een laag geluidsarm asfalt. Deze maatregelen zullen de geluidsoverlast aanmerkelijk terugdringen, maar niet voldoende volgens de gemeente. Aanvullend zou de gemeente graag geluidsschermen langs de rijkswegen willen. Bij de wijken Osseveld en Woudhuis zijn deze onlangs gerealiseerd. Voor de wijk de Maten is de gemeente hierover nog in gesprek met onder andere het Ministerie van VROM.

Waarom nog geen geluidsscherm langs De Maten?

Als er nu een nieuwe woonwijk wordt gebouwd langs een rijksweg, moet deze voldoen aan allerlei wettelijke verplichtingen, zoals de Wet beperking geluidhinder (1979). Eén van de maatregelen is het bouwen van een geluidsscherm. De kosten van het bouwen van een dergelijk scherm neemt de gemeente mee in de grondprijs van de te bouwen woningen. Met andere woorden, de bewoners van de nieuwbouwwijken Osseveld en Woudhuis betalen indirect mee aan de geluidsschermen.

In de jaren zeventig bestonden dergelijke wettelijke verplichtingen nog niet. Daarom is bij de bouw van de wijk De Maten destijds geen rekening gehouden met geluidswerende voorzieningen. Een dergelijk financieringssysteem dat is toegepast op de wijken Osseveld en Woudhuis om een scherm mogelijk te maken is voor de wijk De Maten niet mogelijk. Het gemeentebestuur vindt het ondoenlijk dat de bewoners het scherm zelf moeten bekostigen; daarom onderzoekt zij de mogelijkheden om de kosten te laten financieren door het Ministerie van VROM.

Subsidie vanuit het Ministerie

Bij de planvorming van de wijken Osseveld, Woudhuis en Zuidbroek begin jaren negentig is er een akoestisch onderzoek gedaan naar de geluidsbelasting in deze wijken. De gemeente heeft toen tegelijkertijd een akoestisch onderzoek laten instellen naar de geluidsbelasting van de rijkswegen op De Maten. Met het resultaat toog de gemeente destijds naar het ministerie van VROM om aan te tonen dat een geluidsscherm langs de rijkswegen hard nodig was. Het resultaat was echter negatief. Het ministerie had andere prioriteiten gesteld, waartoe de Apeldoornse plannen niet behoorden.

Naar aanleiding van het toenemende aantal klachten over geluidsoverlast heeft de gemeente in 2000 besloten een nieuw akoestisch onderzoek te laten verrichten in De Maten. Deze resultaten heeft de gemeente opnieuw voorgelegd aan het ministerie van VROM. Het ministerie is nu bereid om aan Apeldoorn een voorbereidingssubsidie te verstrekken. Dit betekent dat de gemeente een ontwerp met een kostenraming moet maken. De gemeente is hiermee begonnen.

Op basis van het ontwerp inclusief een kostenraming kan het ministerie een besluit nemen of daadwerkelijk een geluidsscherm wordt aangelegd. Kortom, het ministerie moet nog een besluit nemen voor het aanleggen van het geluidsscherm.

Voorbereidend onderzoek

Het voorbereidend onderzoek heeft de gemeente uitbesteed aan het adviesbureau Grontmij. Dit bureau is destijds ook betrokken geweest bij de aanleg van de geluidsschermen langs Osseveld en Woudhuis. Met betrekking tot een landschappelijke studie heeft Grontmij onderzocht of dezelfde groene schermen als bij Osseveld en Woudhuis ook geplaatst kunnen worden bij De Maten. Uit overleg dat de gemeente begin juni dit jaar met het ministerie heeft gehad, blijkt dat deze mogelijkheid te duur is en niet past binnen de subsidiemogelijkheden van VROM. Grontmij is daarom op zoek naar een voordeliger alternatief. Dit alternatief zal binnen de toekenningsnormen van het ministerie moeten vallen. Daarnaast moet het alternatief voldoen aan de richtlijnen van de landschappelijke studie. Dit betekent dat er de komende tijd nog het nodige overleg moet worden gevoerd met diverse instanties. De verwachting is dat rond de komende jaarwisseling met het ministerie overeenstemming bereikt kan worden over het alternatieve ontwerp en de bijbehorende kostenraming. Pas daarna zal het plan verder uitgewerkt worden. De plaatsing van de geluidsschermen staat bij het Ministerie voorlopig gepland in 2005.

Lengte geluidsscherm

Ook over de lengte van het geluidsscherm zijn de gemeente en het ministerie in overleg.

Het ministerie is bereid de mogelijkheden voor een scherm te laten onderzoeken vanaf het spoorwegviaduct tot aan de hoogspanningsleiding nabij de kruising van de A50 met de A1, omdat hier de meeste woningen dicht naast de A50 liggen. De wijkraad wil het geluidsscherm graag 300 meter doortrekken. Ook over dit aspect is de gemeente nog in gesprek met het ministerie. Zodra hierover meer bekend wordt, zal de wijk worden geïnformeerd.

Dienst MMO (Milieu, Mobiliteit en Openbare ruimte) van de Gemeente Apeldoorn.
(juni 2002)